İ v H P
İNTERNET VE HUKUK PLATFORMU

Özet

‘90’lı yılların sonundan başlayarak, ülkemizde de İnternet’in toplum yaşamında giderek daha fazla yer alması, buna karşılık temel yasal düzenlemelerin yapılmamış olması bazı sorunlar doğurdu. Hükümetin gelişmelerin önünü açıcı düzenlemeler yerine, “yasaklayıcı düzenlemeler” yapma eğilimi göstermesi, bu tür düzenlemelerin nasıl yapılması gerektiği, bu alandaki uluslararası yaklaşımın neler olduğu konularının kamuoyunun gündemine getirilmesi zorunluydu. Bu ortamda konuya ilgi duyan hukukçuların, bilişimcilerin, bilgi teknolojisi uzmanlarının bir araya gelmesiyle bir sivil girişim olan İnternet ve Hukuk Platformu (İvHP) ortaya çıktı. Platform o günlerde yararlı ve yol gösterici çalışmalar yaptı.

1. Giriş

2001 yılında, İnternet'le ilgili maddeleri tepkilere yol açan RTÜK yasa tasarısının hemen ardından, bir "sivil inisiyatif" oluşturmanın yararlı olacağı düşüncesiyle, Haziran ayında İnternet ve Hukuk Platformu (İvHP) kuruldu. İvHP yalnız RTÜK yasası değil, İnternet ile ilgili olarak gündeme gelebilecek diğer düzenlemelerin "sağlığı" açısından, dünyadaki gelişmeleri izleyip, ülkemize bunların olumlu yanlarını süzüp yansıtacak çalışmalar yapmayı amaç edindi. Füsun Nebil Sarp'ın “Turk Internet.com”u öncülüğünde, Av. Fikret İlkiz’in desteğinde başlatılan “İnternet ve Hukuk” forumlarının bir araya getirdiği üyeler, TBV Projeler Koordinatörü Tuncer Üney'in yönetiminde, "Creaworld" toplantı salonunda düzenli olarak buluşmaya ve bu amaçları gerçekleştirmek için çalışmaya koyuldular. Bu dönemde toplantı notları ve konu ile ilgili gelişmeler http://ivhp.blogspot.com adresindeki web-kütüğü üzerinden paylaşıldı.

2. Amaçlar

İlk olarak www.groups.yahoo.com/groups/internetvehukuk adresinde bir haberleşme grubu oluşturan Platform, sonra kendi içinde alt gruplara ayrıldı ve bu grupların liderleri, bir eşgüdüm kurulu oluşturdu. İnternet ve Hukuk Platformu şunları amaçlamıştı:

• İnternet ve hukuk konusunda uluslararası yasal düzenlemelerin hangi ilkeler çerçevesinde yapıldığını belirlemek ve bu alandaki gelişmeleri sürekli izlemek,
  
• Yaşanan sorunlarla ilintili olarak Türkiye’de düzenleme gerektiren alanları ve gereksinimleri saptamak,
  
• Yaptığı tespitler doğrultusunda, gerekli hukuki düzenlemelerin hazırlanmasına katkıda bulunmak, tasarı halindeki düzenlemelerin tartışılması için ortam yaratmak,
  
• İlgili tüm kesimleri aydınlatıcı çalışmalar yapmak ve kamuoyu oluşturmak,
  
• Bunları yapabilmek için, özel sektör, Sivil Toplum Kuruluşları ve Hukukçular arasında eşgüdüm içinde çalışacak ortak bir platform oluşturmak.

3. Etkinlikler

İvHP, ilk aylarda hızlı bir çalışma yaparak şu işleri gerçekleştirdi:

• “İnternet ve Hukuk” konusunda Türkiye’de ve dünyada yapılmış çalışmalar gözden geçirildi ve bir Bilgi/Belge Merkezi oluşturmak üzere malzeme toplandı.
  
• İnternetvehukuk.org” alan adı alınarak, bir web sitesi -taslağı- kuruldu.
  
• Bir “İvHP” logosu yapıldı.
  
• Dünyada ve Türkiye’de bu konuda kayda değer kaynakları içeren diğer web siteleri tarandı, listelendi ve “linkler” başlığı altında web sitesine konulmak üzere hazırlandı.
  
• Bir panel öncesi bazı Platform üyeleri, dönemin Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk ile buluştu ve karşılıklı bilgi alışverişinde bulunuldu.
  
• İnet-tr 2001, 7. Internet Konferansı’ndaki hukukla ilgili oturumlara katılındı, “İnternet’in Hukuksal Boyutu” panelinde İvHP adına 4 üye bildiriler sundu.
  
• Bu bildirilerden ikisi, Platformun acil iletişim ihtiyaçlarında çevrimiçi (online) yayın organı olarak kullanılan http://ivhp.blogspot.com adresinde erişime sunuldu.
  
• Bazı İnternet yayın organlarında (turkinternet.com, teknoturk.org v.d.) ve ETV televizyonunda (13 Aralık 2001, 22.30 Güler Kazmacı programı) İvHP tanıtıldı.
  
• “Kültür Girişimi” ve İKSV tarafından Kasım ayında “The Marmara” otelinde gerçekleştirilen “Avrupa Birliği’ne Kültürel Bir Yaklaşım” Sempozyumu'nda İvHP de tanıtıldı.
  
• Mayıs 2002 tarihinde gerçekleşen Bilişim Şurası hazırlıkları kapsamında kurulan Hukuk Çalışma Grubunda -hem Türkiye Bilişim Vakfı’nı (TBV) hem de- Platformu temsilen iki üye (Tansuğ-Uçkan) görevlendirildi (Bkz. http://bilisimsurasi.org.tr/ ). Doğrudan çağrılı İvHP kurucularından Av. Fikret İlkiz ile birlikte üyeler TBS Hukuk Çalışma Grubu Raporu’na önemli ölçüde katkıda bulundular.
  
• İvHP’yi tanıtmak ve çalışmalarını kamuoyuna duyurmak amacıyla bir tanıtım planı hazırlandı.
  • Avrupa Birliği Siber Suçlar Sözleşmesi’nin, imzalanmadan önce İvHP Eşgüdüm Kurulu tarafından çevirisinin yaptırılması kararı verildi, imzalanmasıyla eş zamanlı olarak, metnin Türkçe’ye çevirisi tamamlandı. (Superonline, Ixir ve Vestel Net desteğinde).
  
• Aynı konuda Bilgi Üniversitesi’nde bir panel düzenlendi. Konunun Türk kamuoyunda da tartışılmaya başlanması için Türkçe’ye çevirtilen “Avrupa Birliği Siber Suçlar Sözleşmesi” bu Panel’de tartışıldı.
  
• İnternet’in yasal düzenlenmesi konusunda –gerektikçe- kamuoyuna yönelik bildiriler yayınlandı.
  
• Nisan 2002’de Açık Radyo’da “İnternet ve Hukuk Platformu” başlıklı bir haftalık radyo programı yayına sokuldu. Tansuğ tarafından hazırlanıp sunulan ve İvHP üyeleri ile birlikte sürdürülen Program, Açık Radyo’nun 15. yayın döneminde başladı ve 3 Kasım 2003-4 Mayıs 2003 arasındaki 18. yayın döneminde “İnternet ve Hukuk” başlığı altında yayınına devam ediyor. http://www.acikradyo.com.tr/ (Yayın/Program)

4. Sonuç

Son iki yıldır çalışmalarını çeşitli projeler yapmak üzerine yoğunlaştıran İvHP Eşgüdüm Kurulu, kaynak yaratmada karşılaştığı sorunlar ve kurul üyelerinin gönüllü katkılar için ayırdıkları zamanın azalması nedeniyle, çalışmalarını http://www.ivhp.org.tr (ve http://www.ivhp.net ) adresindeki web sayfasını güncel bilgi ve haberlerle tazeleme ve haberleşme listesini canlı tutma ile sınırlandırmış ve yeni bir yapılanma arayışı içine girmiş bulunmaktadır.